Bu sayfada neler var
- Karşılaşmadan kaçının
- Ayı spreyi
- Eğer bir ayı görürseniz
- Eğer ayı yaklaşırsa
- Bir saldırıyı savuşturmak
- Bisiklet ve patika koşusu
- Bisiklet ve patika koşusu
- Yol kenarında bir ayı görürseniz
- Ayı insanlarla karşılaştığında ne olur?
- Ayıları korumaya nasıl yardımcı olabilirsiniz?
Ülkemizde dağlık milli parklar boz ayılara ev sahipliği yapıyor. İster şehre yakın işlek bir patikada, isterse ıssız bir dağlık bölgede olsun, burada her yerde bir ayıya rastlayabilirsiniz. Ayılar insan faaliyetinin yarattığı strese karşı son derece hassastır ve genellikle insanlardan uzak durmayı tercih ederler. Bununla birlikte, ayılar ve insanlar arasında karşılaşmalar da yaşanmaktadır.
Bir ayıyla karşılaşmaktan nasıl kaçınacağınızı bilmek, parkların tadını güvenli bir şekilde çıkarmanın en iyi yoludur. Eğer bir ayıyla karşılaşırsanız, ayı davranışlarını iyi bilmeniz önemlidir. Bir ayıyla karşılaşmada nasıl tepki vereceğimiz, etkileşimin türüne bağlıdır.
Ülkemizin Ayı yaşam alanları
Karşılaşmadan kaçınmak en iyi yaklaşımdır.
Ayılar da insanlar gibi en az dirençli yolu izleyerek aynı patikalarda seyahat ederler. Onlarla karşılaşmaktan kaçınarak bu hayvanları korumaya yardımcı olabilirsiniz.
- Yılın belirli dönemlerinde ayıların yoğun olarak yaşadığı bölgelerde seyahat etmekten kaçının.
- Ses çıkarın! Ayılara orada olduğunuzu bildirin. Özellikle derelerin, yoğun bitki örtüsünün ve meyve bahçelerinin yakınında, rüzgarlı günlerde ve görüş mesafesinin düşük olduğu alanlarda seslenin, ellerinizi çırpın, şarkı söyleyin veya yüksek sesle konuşun. Ayı çanları etkili değildir. Ayılar yemek yemekle o kadar meşgul olabilirler ki varlığınızın farkında olmayabilirler.
- Yeni ayı izlerine dikkat edin. Ayak izleri, dışkılar, kazılar, parçalanmış kütükler ve devrilmiş taşlar, bir ayının bölgede bulunduğunun işaretleridir. İzler tazeyse bölgeden uzaklaşın.
- Köpeğinizi her zaman tasmalı ve fiziksel kontrol altında tutun. Kamp yapmayı, yürüyüşe çıkmayı veya doğaya gitmeyi planlıyorsanız köpeğinizi evde bırakmanızı öneririz. Köpekler vahşi hayvanlarda saldırgan davranışlara neden olabilir.
- Daha büyük grupların ciddi bir ayı karşılaşması yaşama olasılığı daha düşüktür. Dört veya daha fazla kişiden oluşan sıkı bir grup halinde yürüyüş yapmanızı öneririz. Çocukların asla serbestçe dolaşmasına izin vermeyin.
- Resmi olarak işaretlenmiş patikaları ve yolları kullanın ve ayılar şafak ve alacakaranlıkta daha aktif olduklarından gündüz saatlerinde seyahat edin.
- Büyük bir ölü hayvanla karşılaşırsanız , derhal bölgeden uzaklaşın ve durumu Milli Parklar Müdürlüğü’ne bildirin.
- Balık artıklarını hızlı akan derelere veya gölün derin kısımlarına atın , asla dere kenarlarına veya göl kıyılarına atmayın.
Doğada vakit geçirirken her zaman yanınızda ayı spreyi bulundurun. Kolayca erişilebilir olduğundan emin olun ve nasıl kullanılacağını bilin. Ayı spreyi, doğru kullanıldığında bazı ayılar üzerinde etkili olabilir. Rüzgar, püskürtme mesafesi, yağmur, dondurucu sıcaklıklar ve ürünün raf ömrünün etkinliğini etkileyebileceğini unutmayın. Ayı spreyinin doğru kullanımını (üreticinin özel talimatları da dahil olmak üzere) öğrenin ve kolayca erişilebilir bir yerde saklayın. Bununla birlikte, ayılarla güvenli bir şekilde yaşamanın en iyi yolu onlarla temastan kaçınmaktır.
Ayı spreyi nedir ve nasıl kullanılır?
Durun ve sakin kalın. Ayı spreyi kullanmaya hazır olun. Kaçmayın.
GÖZLEMLEMEK:
Ayı sizin varlığınızdan habersiz mi?
Dikkatini çekmeden sessizce uzaklaşın.
Ayı sizin varlığınızın farkında mı?
Ayılar, bir karşılaşmadan kurtulmak için hücum edip son anda geri çekilerek blöf yapabilirler. Ayılar ayrıca havlayarak, hırlayarak, çenelerini şaklatarak ve kulaklarını geriye doğru yatırarak savunma amaçlı tepki verebilirler.
- Sakin olun. Sakin davranışlar ayıyı rahatlatabilir. Çığlıklar veya ani hareketler saldırıyı tetikleyebilir.
- Ayıyla konuşun. Sakin ve kararlı bir şekilde konuşun. Bu, ayının sizin bir av hayvanı değil, insan olduğunuzu anlamasını sağlar. Eğer bir ayı arka ayakları üzerinde dikilir ve burnunu sallarsa, sizi tanımaya çalışıyordur.
- Yavaşça geri çekilin. Asla koşmayın! Koşmak, kovalamacaya yol açabilir.
- Kendinizi daha büyük gösterin. Küçük çocukları kucağınıza alın ve bir grup halinde kalın.
- Çantanızı yere düşürmeyin; sizi koruyabilir.
Eğer ilerlemeniz gerekiyorsa, ayıyı geniş bir dolambaçlı yoldan dolaşın, patikadan iyice uzaklaşın veya ayının uzaklaşmasını güvenli bir mesafede bekleyin.
Durun ve sakin kalın. Ayı spreyinizi kullanmaya hazır olun. Kaçmayın. Ayının davranışını değerlendirin ve neden yaklaştığını belirleyin.
Bu savunma amaçlı mı?
Ayı besleniyor, yavrularını koruyor ve/veya sizin varlığınızdan şaşırmış durumda. Sizi bir tehdit olarak görüyor. Ayı stresli veya tedirgin görünecek ve ses çıkarabilir.
- Tehditkar görünmemeye çalışın.
- Sakin bir ses tonuyla konuşun.
- Ayı ilerlemeyi durdurduğunda, yavaşça uzaklaşmaya başlayın.
- Eğer yaklaşmaya devam ederse, yerinizde durun, konuşmaya devam edin ve ayı spreyinizi kullanın.
- Eğer ayı size temas ederse, yere yatın ve ölü taklidi yapın. Hareketsiz yatın ve ayının uzaklaşmasını bekleyin.
Savunmasız mı?
Bir ayı meraklı olabilir, yiyeceğinizin peşinde olabilir veya üstünlüğünü test ediyor olabilir. En nadir durumlarda ise avcı olabilir – sizi potansiyel av olarak görüyor olabilir. Bu savunma dışı davranışların hepsi benzer görünebilir ve savunma davranışlarıyla karıştırılmamalıdır.
Ayı, başını ve kulaklarını dikmiş bir şekilde size odaklanacaktır.
- Kararlı bir ses tonuyla konuşun.
- Ayının yolundan çekilin.
- Eğer sizi takip ediyorsa, durun ve yerinizde kalın.
- Bağırın ve agresif davranın.
- Ayıyı korkutmaya çalışın.
- Eğer yaklaşırsanız, ayı spreyinizi kullanın.
Ayılarla karşılaşmaların çoğu yaralanma olmadan sona erer. Eğer bir ayı size gerçekten temas ederse , aşağıdaki yönergeleri izleyerek hayatta kalma şansınızı artırabilirsiniz. Genel olarak, iki tür saldırı vardır:
Savunma saldırısı
Bu, en yaygın saldırı türüdür.
- Ayı spreyinizi kullanın.
- Eğer ayı size temas ederse, ÖLÜ TAKLİDİ YAPIN!
ÖLÜ TAKLİDİ YAP! Yüzüstü yat, bacaklarını aç ve kollarını boynunun arkasında çaprazla. Bu pozisyon, ayının seni ters çevirmesine karşı daha az savunmasız hale getirir ve yüzünü, başının arkasını ve boynunu korur. Ayının bölgeden ayrıldığından emin olana kadar hareketsiz kal.
Savunma saldırıları genellikle iki dakikadan kısa sürer. Saldırı devam ederse, savunma aşamasından av aşamasına geçmiş olabilir – KARŞI KOYUN!
Yırtıcı saldırı
Ayı sizi bir patika boyunca takip ediyor (avlıyor) ve sonra saldırıyor. Ya da ayı size gece saldırıyor. Bu tür saldırılar çok NADİRDİR.
- Bir binaya, arabaya veya ağaca sığınarak kaçmaya çalışın.
- Kaçamıyorsanız, ölü taklidi yapmayın.
- Ayı spreyinizi kullanın ve KARŞI KOYUN.
KARŞI KOYUN! O ayıyı korkutun: bağırın; bir dal veya taşla vurun, ayının kolay av olmadığınızı anlaması için ne gerekiyorsa yapın. Bu tür saldırılar çok nadirdir, ancak ciddidir çünkü genellikle ayının yiyecek aradığı ve sizi avlamaya çalıştığı anlamına gelir.
Hatırlamak…
Ayı saldırısı durumunda en iyi stratejiyi tahmin etmek çok zordur. Bu nedenle, karşılaşmayı baştan önlemek için çaba sarf etmek çok önemlidir.
Bisiklet Sürme ve Patika Koşusu
Ayıların yaşadığı bir bölgede seçtiğiniz aktivite tehlikeli bir aktivite. Hızınız ve sessizliğiniz, ani ayı karşılaşmaları riskinizi artırıyor.
• Çalılık alanlardan geçerken ve görüş açısının kısıtlı olduğu virajlara yaklaşırken hızınızı azaltın.
• Ses çıkarın, gruplar halinde seyahat edin, tetikte olun ve her zaman önünüzü gözetin.
Parkta vakit geçirirken kulaklık takmayın.
Kırsal Kampçılık
Karşılaşmalardan kaçınarak ve yiyeceklerinizi, kokulu eşyalarınızı ve çöplerinizi kontrol altında tutarak etkinizi sınırlayın.
- Sadece belirlenmiş alanlarda kamp yapın.
- Kendinizi ve kamp alanını kokusuz tutun. Uyku tulumlarınızı, çadırlarınızı ve uyku kıyafetlerinizi yiyecek, yiyecek kokusu veya içecek kalıntılarından arındırın.
- Kokulu kozmetik ürünlerini evde bırakın. Tuvalet malzemelerini ve kişisel eşyaları yiyeceklerle birlikte saklayın.
- Yiyeceklerinizi, evcil hayvan mamalarınızı, çiftlik hayvanı yemlerinizi ve çöplerinizi çadırınızdan uzakta saklayın. Belirlenmiş yiyecek saklama alanlarını kullanın.
- Tüm bulaşık ve mutfak eşyalarını kullanımdan hemen sonra yıkayıp saklayın. Bulaşık suyundaki yemek artıklarını süzün ve çöple birlikte atın. Bulaşık suyunu belirlenmiş alanlara veya uyku alanınızdan en az 50 metre uzağa dökün.
- Çöpünüzü yanınızda götürün; yakmayın, gömmeyin ve tuvaletlere atmayın.
Ayrıca, rastgele kamp yapılmasına izin verilen alanlar için:
- Yaban hayvanlarının yaklaştığını duyabilmek veya görebilmek için akan su kaynaklarının, sık çalılıkların, hayvan izlerinin veya meyve bahçelerinin yakınında kamp yapmaktan, yemek pişirmekten veya yemek yemekten kaçının.
- Çadırınızı patikadan, sık çalılıklardan ve meyve bahçelerinden en az 50 metre, en yakın su kaynağından ise 70 metre uzağa kurun.
- Yemek pişirme, yeme ve yiyecek saklama alanlarını çadırınızdan en az 50 metre rüzgar altı mesafeye kurun. Yiyecekleri nasıl asıp saklayacağınız konusunda görseli inceleyin.
- Ulusal Boz Ayı Komitesi tarafından onaylanmış, ayıya dayanıklı yiyecek kaplarının, Banff, Yoho, Kootenay ve Jasper milli parklarında 1 Nisan ile 15 Kasım tarihleri arasında kullanılması zorunludur. Mümkün olduğunca yanınızda bir ip bulundurun ve yiyeceklerinizi asarak saklayın.
Kamp alanını “sade” tutmanın yolları.
Yolda bir ayı görürseniz
Yavaşlayın, hatta durmamayı bile düşünebilirsiniz. Ayılar, kışı atlatabilmek için yeterli yağ depolayabilmek adına rahatsız edilmeden yiyecek aramak zorundadır. Arabayla yanlarından geçme kararınız, ayılara bu zorlu coğrafyada yaşamlarını sürdürebilmeleri için ihtiyaç duydukları alanı sağlıyor.
Her zaman…
- Arabanızın güvenliğinden ayıları gözlemleyin ve fotoğraflayın.
- Ayıdan en az 100 metre uzakta durun.
- Ayıları asla beslemeyin.
Eğer durursanız…
- Çevrenizdeki trafiğe dikkat edin.
- Güvenli bir yerde kenara çekin.
- Diğer sürücüleri uyarmak için dörtlü flaşörlerinizi kullanın.
- Birkaç saniye izleyin, hızlıca bir fotoğraf çekin ve sonra yolunuza devam edin !
- Trafik sıkışıklığı oluşursa, ilerleyin . Bu durum insanlar ve ayılar için tehlikelidir.
Ayı insanlarla karşılaştığında ne olur?
- Seyahat rotasını değiştirebilir veya bir bölgeyi terk ederek onu önemli yaşam alanından uzaklaştırabilir.
- Ayı agresif tepki verebilir: Bu genellikle yalnızca ayı yakın mesafeden şaşırtıldığında ve tehdit altında hissettiğinde olur. Ciddi insan-ayı karşılaşmaları, ayının ekosistemden yok olmasına ve ortadan kalkmasına yol açabilir.
- Alışkanlık kazanır: İnsanlarla sık ve tekrar tekrar karşılaşmasıyla ayı, doğal temkinli davranışını kaybeder. Yiyecek veya çöplerin uygunsuz şekilde saklanabileceği kamp alanlarına veya yerleşim yerlerine girme olasılığı daha yüksektir.
Yol Kenarında Ayı İzleme İpuçları
Ayıları korumaya nasıl yardımcı olabilirsiniz?
Ayılar için yapabileceğiniz en iyi şey, onlarla olan temasınızı sınırlamaktır.
- Yol kenarında bir ayı gördüğünüzde durmamayı düşünün.
- Tüm çöpleri vahşi hayvanların giremeyeceği çöp kutularına atın. Yiyecek veya çöp yakmayın.
- Piknik veya kamp alanınızı ayıların ilgisini çekecek unsurlardan arındırın. Yiyecekleri, soğutucuyu, kirli bulaşıkları, geri dönüştürülebilir malzemeleri, barbekü malzemelerini, losyonları ve evcil hayvan mamalarını aracınıza, römorkunuza veya depolama dolabınıza taşıyın (çadırlar ayı geçirmez değildir).
- Sadece resmi patikaları kullanın ve doğal patikaları vahşi yaşama bırakın.
- Lütfen yol kapatmalarına ve mevsimsel patika kısıtlamalarına saygı gösterin; bunlar sizin güvenliğiniz ve ayıların kritik yaşam alanlarını rahatsız edilmeden kullanabilmeleri için konulmuştur.
- Ayı uyarılarına dikkat edin ve tavsiyelere uyun. Bu bölgelerden geçerken dikkatli olun veya farklı bir rota seçin.
Doğayı koruma sadece ayılarla ilgili değil; tüm ekosistemi korumakla ilgilidir. Milli Parklar Müdürlüğü’nün yaban hayatını ve yaşam alanlarını koruma sorumluluğu vardır. Milli park ziyaretçisi olarak, ayı davranışları hakkında daha fazla bilgi edinerek ayıları korumaya ve tatsız bir ayı karşılaşması olasılığını azaltmaya yardımcı olabilirsiniz.
Daha fazla bilgi için, Milli Parklar Müdürlüğü ziyaretçi merkezlerinden birini ziyaret edin.
SONUÇ OLARAK?
Ayılara yaşamlarını sürdürebilmeleri için ihtiyaç duydukları alanı verin !